Kazakistan‘da gerçekleştirilen kazı çalışmalarında, Batı Göktürk dönemine ait önemli bir külliye ve eserler ortaya çıktı. Bu keşif, Türk tarihinde benzersiz bir öneme sahip. TRT Haber’e Prof. Dr. Zainolla Samashev, bu keşif hakkında yaptığı açıklamalarda, Batı Göktürk kağanlarından birine ait anıtsal bir kompleksin gün yüzüne çıktığını belirtti.
Bu kompleks, kağanın halkı için bir tazim merkezi haline getirilmiş ve üzerine büyük bir anıt mezar inşa edilmiştir. Kazakistan’ın Altay bölgesindeki Tarbagatay Dağları’nın eteklerinde bulunan bu kompleks, mimari üslubu, defin merasimleri, ele geçen buluntular ve dini inanç kültü açısından Türk dünyası için büyük önem taşımaktadır.
Göktürk kağanlarına ait bir kemer tokasının keşfi, bu kompleksi daha da özel kılmaktadır. Toka üzerinde kağanın tahtında otururken tasvir edildiği bu bulgu, Göktürk İmparatorluğu’nun tarihine ışık tutmaktadır. Dr. Serhan Çınar, tokadaki detayları incelediğinde, kağanın geleneksel Türk bağdaş oturuşu, başında üç köşeli bir tacı ve elinde ant kadehi ile tasvir edildiğini belirtti.
Tokanın üzerindeki kompozisyon, Göktürk kağanlarının tahta çıkış merasimleri ve komşu devletlerle yapılan siyasi antlaşmaların detaylarını göstermektedir. Kağanın tahtında otururken çevresindeki at motifleri ve sunum yapan kişiler, bu tarihi anıtın özel bir simgesi haline gelmiştir.
Prof. Dr. Samashev, bu keşfin Türk tarihindeki birçok bilgiyi doğruladığını ve Göktürk İmparatorluğu’nun Batı Göktürk Devleti olarak anılan devletin kültürel ve sosyoekonomik zenginliğini ortaya koyduğunu vurguladı. Batı Göktürk döneminde sikke darbının varlığı, hatunların siyasi rolleri ve bozkır sahasındaki önemli bir birleşmenin kanıtları, bu keşif sayesinde daha net bir şekilde anlaşılmaktadır.